İçeriğe geç
Yeni yazı çıkınca e-posta · 4.812 abone 87 rehber · 52 ipucu · 8 komut RSS GitHub LinkedIn İletişim
Ara Bültene katıl
Bültene katıl 4.812 abone · yeni yazı çıkınca e-posta
ITSM

Değişiklik yönetimi: standart, normal ve acil

Her değişikliği kurula getirmek süreci öldürür. Üç tipi doğru ayırıp onay yükünü riske göre dağıtmak.

Mustafa Çelik 24 Şubat 2026 · 10 dk okuma

Değişiklik yönetimi kötü bir üne sahiptir çünkü çoğu yerde tek bir ağır süreç olarak uygulanır. Oysa üç ayrı tip vardır ve yükün büyük kısmı aslında en hafif tipe aittir.

Üç tip

Standart değişiklik — Önceden onaylanmış, tekrarlanan, düşük riskli. Örnek: yeni kullanıcı hesabı, yazıcı sürücüsü güncelleme, belgelenmiş bir sertifika yenileme. Kurul onayı gerekmez; şablon ve kayıt yeterlidir.

Normal değişiklik — Planlı, risk değerlendirmesi ve onay gerektirir. Kurula (CAB) gelir.

Acil değişiklik — Devam eden bir P1’i çözmek için gerekir. Önce yapılır, sonra kayda geçirilir; ama geriye dönük onay 24 saat içinde tamamlanmalıdır.

Yükü doğru dağıtın

Sağlıklı bir ortamda değişikliklerin çoğunluğu standarttır. Her şey normal değişiklikse iki sonuç doğar: kurul tıkanır ve insanlar süreci atlatmanın yolunu bulur. İkincisi daha tehlikelidir.

Standart değişiklik listesini büyütmek, sürecin en yüksek getirili işidir. Ölçüt basittir: üç kez sorunsuz yapılmış ve belgelenmiş her normal değişiklik, standart adayıdır.

Değişiklik kaydında ne olmalı

Beş alan yeterlidir:

  1. Ne değişiyor (sistem, sürüm, kapsam)
  2. Neden (talep, olay numarası, güvenlik bulgusu)
  3. Ne zaman ve ne kadar sürecek
  4. Geri alma planı ve süresi
  5. Doğrulama adımı — değişikliğin çalıştığını nasıl anlayacağız

Dördüncü ve beşinci maddesi olmayan kayıt onaylanmamalı. Bu tek kural, sürecin çoğu faydasını üretir.

Dondurma dönemleri

Yıl sonu, envanter dönemi, büyük kampanya haftaları. Dondurma dönemini önceden ilan edin; ilan edilmemiş dondurma, sürpriz redde dönüşür ve güveni bozar.

Ölçüm

Üç sayı: başarısız değişiklik oranı (%5’in altı iyi), acil değişiklik oranı (%10’un üstü planlama sorunudur), geri alınan değişiklik sayısı. Üçü de düşükse ve kurul haftada bir saatten fazla sürmüyorsa süreç sağlıklıdır.

Mustafa Çelik

Kıdemli Sistem Yöneticisi, Ankara. 12 yıldır Windows Server, Active Directory ve ağ altyapısıyla uğraşıyor; öğrendiklerini bu blogda üretim ortamında denenmiş rehberlere çeviriyor.

Hakkımda

Bu rehber işinize yaradıysa, sonrakini kaçırmayın.

Yeni yazı yayınlandığında tek e-posta. Takvim yok, dilediğiniz an çıkabilirsiniz.

Bülten sağlayıcısı henüz bağlanmadı. Bağlanana kadar e-posta ile yazabilirsiniz ya da RSS akışını takip edebilirsiniz.