Kablosuz Ağ Windows
Karşılama sayfası açılmıyorsa sebep neredeyse her zaman kurumsal ağdan kalan sabit DNS ayarıdır. Betik beş adımı sırayla dener.
Belirtiler - Wi-Fi bağlı görünüyor ama sayfa açılmıyor
- Giriş/karşılama sayfası hiç gelmiyor
- Telefonumda çalışıyor, bilgisayarımda çalışmıyor
- İnternet erişimi yok uyarısı (sarı ünlem)
- 169.254 ile başlayan IP adresi
Uç Nokta Yönetimi Windows
Kuyruktaki iş ne siliniyor ne yazdırılıyor. Biriktiriciyi durdurmadan klasörü temizlemek işe yaramaz — dosyalar kilitlidir.
Belirtiler - Yazdırma kuyruğunda 'siliniyor' yazan ama gitmeyen iş
- Yazıcıya gönderilen belgeler hiç çıkmıyor
- Yazıcı çevrimdışı görünüyor ama açık
- Aynı belge defalarca yazdırılıyor
Windows İstemci Windows
"Yavaş" ölçülmeden çözülmez. Windows açılış sürelerini zaten kaydediyor; betik o kayıtları okuyup suçluyu isimle söylüyor.
Belirtiler - Açılış birkaç dakika sürüyor
- Masaüstü geliyor ama uzun süre tıklanamıyor
- Oturum açtıktan sonra 'lütfen bekleyin' ekranında kalıyor
- Eskiden hızlıydı, zamanla yavaşladı
Ağ Windows
Bağlantı kurulu görünüyor, dosya sunucusu açılmıyor. Dört sebepten biridir ve hangisi olduğunu üç komut söyler.
Belirtiler - VPN bağlı ama paylaşıma erişilemiyor
- Sunucu adı çözülmüyor, IP ile erişiliyor
- Bazı iç uygulamalar açılıyor, bazıları açılmıyor
- Evden çalışırken oluyor, ofiste olmuyor
E-posta Windows
Parola doğru, yine de pencere geri geliyor. Sebep genelde parolada değil; bozuk bir kimlik bilgisi kaydında ya da eski kimlik doğrulama yönteminde.
Belirtiler - Parolayı giriyorum, pencere tekrar açılıyor
- Beni hatırla işaretli ama yine soruyor
- Sabahları bir kez soruyor sonra düzeliyor
- Sadece bir kullanıcıda oluyor
Windows İstemci Windows
Cihaz listede görünüyor ama karşı taraf duymuyor. Sıra önemli: önce Windows gizlilik izni, sonra cihazı kimin tuttuğu, en son uygulama ayarı.
Belirtiler - Kamera görüntüsü siyah geliyor
- Mikrofonum çalışıyor ama karşı taraf duymuyor
- Zoom'da çalışıyor Teams'te çalışmıyor
- Cihaz listede yok
Windows İstemci Windows
Aynı güncelleme her denemede aynı yerde düşüyor. Hata kodu neyin bozuk olduğunu söyler; bileşen sıfırlama çoğu durumu kapatır.
Belirtiler - Güncelleme %0'da ya da %98'de takılıyor
- Bir hata oluştu diyor, kod veriyor
- Aynı güncelleme her ay yeniden geliyor
- Güncelleştirmeleri denetle düğmesi hiç bitmiyor
Windows İstemci Windows
Disk kırmızı. Silmeye başlamadan önce yeri kimin kapladığını ölçün: kolay kazancın çoğu kullanıcı dosyalarında değil, sistemin kendi klasörlerinde durur.
Belirtiler - C: sürücüsü kırmızı, birkaç yüz MB kaldı
- Güncelleme yer olmadığı için kurulmuyor
- Temizledim ama alan geri gelmedi
- Kullanıcı dosyaları küçük, disk yine de dolu
Donanım Windows
Uyumsuz görünen makinelerin büyük kısmı aslında uyumludur: TPM ve Secure Boot BIOS'ta kapalıdır. Donanım almadan önce hangisi olduğunu ölçün.
Belirtiler - PC Sağlık Denetimi uyumsuz diyor
- TPM 2.0 gerekiyor uyarısı
- Bu bilgisayar Windows 11 çalıştıramaz
- Aynı model bazı makinelerde yükseltiliyor bazılarında yükseltilmiyor
Kablosuz Ağ Windows
Bağlantı kuruluyor, birkaç dakika sonra düşüyor. Dört sebepten biridir ve hangisi olduğunu sinyal örneklemesi ile olay günlüğü birlikte söyler.
Belirtiler - Bağlanıyor, bir süre sonra kopuyor
- Toplantı sırasında ses kesiliyor
- Dizüstü uykudan kalkınca bağlantı yok
- Aynı ofiste bazı masalarda oluyor
Windows Server Windows
Parolayı sıfırlıyorsunuz, on dakika sonra yine kilitli. Kilit belirtidir; sebep, eski parolayı arka planda deneyen bir şeydir.
Belirtiler - Sabah gelince hesap kilitli oluyor
- Parolayı değiştirdim, yine kilitleniyor
- Kullanıcı yanlış parola girmediğine yemin ediyor
- Belirli saatlerde tekrarlıyor
Uzak Erişim Windows
Aynı hata mesajının arkasında sekiz farklı sebep var: servis kapalı, port değişmiş, güvenlik duvarı kuralı pasif, sertifika süresi dolmuş, kullanıcı yetkisiz ya da oturum sınırına takılmış. Zinciri sırayla yürüyün.
Belirtiler - Uzak masaüstü bağlanamıyor, hata mesajı bir şey söylemiyor
- Dün çalışıyordu, bugün bağlanmıyor
- Bazı kullanıcılar bağlanabiliyor, bazıları bağlanamıyor
- Bağlanıyor ama hemen düşüyor
- Sertifika uyarısı çıkıyor
Güvenlik & Entra ID Windows
Dosya adları değişmiş, bir not bırakılmış ya da bir uyarı gelmiş. Panikle kapatmadan önce sırayla yapılacak işler ve makinenin sertleştirme durumu.
Belirtiler - Dosya uzantıları değişmiş
- Paylaşımda fidye notu var
- Antivirüs uyarı verdi ama ne olduğu belirsiz
- Devraldığım ortamın güvenlik durumunu bilmiyorum
Ağ Windows
Aynı cümlenin altında yedi farklı arıza var. Katman katman ilerleyince hangisi olduğu üç dakikada çıkar.
Belirtiler - İnternet yok ama ağ simgesi normal görünüyor
- Bazı siteler açılıyor bazıları açılmıyor
- Ping çalışıyor ama tarayıcı açılmıyor
- Yerel paylaşımlar açılıyor, dışarı çıkılmıyor
Web Sunucu Windows
Tarayıcı uyarı veriyor, uygulama bağlanmıyor. Yenilemek işin yarısı; asıl mesele bir daha aynı sürprizi yaşamamak.
Belirtiler - Tarayıcı güvenli değil uyarısı veriyor
- Uygulama sunucuya bağlanamıyor, hata TLS diyor
- Sertifikayı yeniledim ama site hâlâ eskisini gösteriyor
- Hangi sunucuda hangi sertifika var bilmiyoruz
Windows Server Windows
Klasör görünüyor ama açılmıyor, ya da açılıyor ama kaydedilemiyor. Cevap paylaşım izniyle NTFS izninin kesişiminde.
Belirtiler - Klasör görünüyor ama açılmıyor
- Açıyorum, kaydedemiyorum
- Bazı kullanıcılar erişiyor bazıları erişemiyor
- Yetkiyi verdim ama değişmedi
E-posta Genel
Sorun içerikte değil, kimlik doğrulamada. SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının hangisi eksikse alıcı sunucu ona göre karar veriyor.
Belirtiler - Müşterilere gönderdiğimiz postalar gereksize düşüyor
- Bazı alıcılara ulaşıyor bazılarına ulaşmıyor
- Adımıza sahte e-posta gönderilmiş
- Yeni pazarlama aracından gönderilenler engelleniyor
Windows İstemci Windows
Devralınan bir ortamda ya da lisans denetiminden önce sorulan ilk soru. Cevabı üç ayrı kayıt defteri yolunda duruyor; yalnızca birine bakan envanterler eksik çıkar.
Belirtiler - Denetim geliyor, kurulu yazılım listesi isteniyor
- Kim ne kurmuş bilmiyoruz
- Programlar ve Özellikler'de görünmeyen uygulamalar var
- Lisans sayımı tutmuyor
Windows Server Windows
Ayarı yaptınız, makinede karşılığı yok. İlkenin makineye ulaşmasını engelleyen sekiz sebep var ve hangisi olduğu üç komutta çıkar.
Belirtiler - İlkeyi yaptım ama makinede uygulanmıyor
- Bazı makinelerde çalışıyor bazılarında çalışmıyor
- gpupdate hata veriyor
- İlke listede görünüyor ama etkisi yok
Ağ Windows
Belirtiler DNS'e benzemez: oturum açılmıyor, paylaşım gelmiyor, ilke uygulanmıyor. Üçünün de altında aynı kayıt eksikliği olabilir.
Belirtiler - Sunucu adıyla erişemiyorum, IP ile erişiyorum
- Bazı makineler etki alanına giremiyor
- Eski IP'ye gitmeye çalışıyor
- Bazen çalışıyor bazen çalışmıyor
Windows Server Windows
İşlemci mi, bellek mi, disk mi, ağ mı? Dördünü aynı anda ölçmeden yapılan her müdahale tahmindir; sayaçlar cevabı otuz saniyede verir.
Belirtiler - Sunucu yavaşladı ama CPU normal görünüyor
- Uygulama takılıyor, sebebi belli değil
- Belirli saatlerde yavaşlıyor
- Yeniden başlatınca düzeliyor, sonra tekrar yavaşlıyor
Sanallaştırma Windows
Konuk içinde her şey normal görünüyor ama makine yavaş. Sebep genelde ana makinededir: aşırı taahhüt, yaşlanmış denetim noktası ya da depolama gecikmesi.
Belirtiler - Sanal makineler yavaşladı ama içeride yük yok
- Disk hızla doluyor
- Yedek aldıktan sonra yavaşladı
- Bir sanal makine diğerlerini etkiliyor
Windows İstemci Windows
Binlerce satır arasında kaybolmadan: hangi olay kaç kez tekrarladı, ne zaman başladı, ne anlama geliyor. Gürültüyü ayıklayıp bakılacak beş satırı çıkarmak.
Belirtiler - Sunucu yeniden başladı, sebebini bulamıyorum
- Olay görüntüleyicide binlerce hata var
- Hangi hatanın önemli olduğunu bilmiyorum
- Sorun belirli saatlerde tekrarlıyor
Windows Server Windows
Parola doğru ama giriş olmuyor. Sebep hesapta da olabilir makinede de; başarısız oturum açma olayının alt kodu ikisini birbirinden ayırır.
Belirtiler - Parola doğru ama giriş olmuyor
- Sadece bu makinede giremiyor
- Sadece bu kullanıcı giremiyor
- Belirli saatlerde giremiyor
Windows Server Windows
Oturum açılmıyor, ilke gelmiyor, parola bir yerde geçerli diğerinde değil. Farklı belirtilerin altında genelde aynı üç şey var: çoğaltma, zaman, FSMO.
Belirtiler - Parolayı değiştirdim, bazı yerlerde eski parola geçerli
- Bazı kullanıcılar giremiyor
- Grup üyeliği bazı sunucularda görünmüyor
- Devraldığım ortamın sağlığını bilmiyorum
Donanım Windows
Disk bir günde ölmez: önce yeniden denenen okumalar, sonra yavaşlık, en sonda kayıp. Erken işaretleri okumak, veriyi kurtarmakla kaybetmek arasındaki farktır.
Belirtiler - Sunucu ara sıra donuyor
- Kopyalama bazen çok yavaşlıyor
- Olay günlüğünde disk uyarıları var
- RAID uyarı verdi ama sistem çalışıyor
Kubernetes Genel
CrashLoopBackOff bir sebep değil, sonuçtur. Çıkış kodu ve son olaylar gerçek sebebi söyler.
Belirtiler - Pod durumu CrashLoopBackOff
- Restart sayısı sürekli artıyor
- Uygulama birkaç saniye çalışıp kapanıyor
- kubectl logs boş dönüyor
Kubernetes Genel
Zamanlanamayan pod her zaman kapasite sorunu değildir. İstek, sınır ve gerçek kullanım üç ayrı şeydir.
Belirtiler - Podlar Pending durumunda bekliyor
- Insufficient cpu ya da memory uyarısı
- Düğümlerde yer varmış gibi görünüyor
- Yeni dağıtım zamanlanmıyor
Linux Sunucu Linux
Yük ortalaması tek başına bir şey söylemez. Yük, bellek, disk ve I/O bekleme birlikte okunur.
Belirtiler - SSH bağlantısı geç açılıyor
- Komutlar normalde anında dönerken bekliyor
- Yük ortalaması çekirdek sayısının üstünde
- Uygulama zaman aşımına uğruyor
Linux Sunucu Linux
du ile df farklı sonuç veriyorsa sebep genelde silinmiş ama açık tutulan dosyalardır.
Belirtiler - No space left on device hatası
- df doluyor ama du toplamı tutmuyor
- Günlük dosyaları silindi, yer geri gelmedi
- Disk boş görünüyor ama yazılamıyor
Veritabanı Windows
Bekleme istatistikleri sorunun türünü söyler: disk mi, kilit mi, CPU mu, bellek mi.
Belirtiler - Uygulama zaman aşımı veriyor
- Aynı rapor dün 2 saniyeydi bugün 40 saniye
- CPU normal ama sorgular bekliyor
- Gece işleri sabaha sarkıyor
Veritabanı Windows
"Başarılı" mesajı dosyanın okunabildiğini kanıtlamaz. VERIFYONLY en ucuz doğrulama adımıdır.
Belirtiler - Yedek işleri yeşil ama hiç geri dönüş denenmedi
- Yedek dosyaları taşındı, yol değişti
- Zincirde eksik günlük yedeği şüphesi
- Denetimde geri dönüş kanıtı isteniyor
Veritabanı Linux
Ölü satırlar temizlenmiyorsa sebep genelde uzun süre açık kalan bir işlemdir.
Belirtiler - Tablo boyutu satır sayısına göre çok büyük
- Sorgular zamanla yavaşlıyor
- autovacuum çalışıyor ama ölü satırlar azalmıyor
- Disk kullanımı sürekli artıyor
Microsoft 365 Genel
Ayrılan çalışanın hesabı kapatılır ama lisansı sökülmez. Fatura büyür, kimse fark etmez.
Belirtiler - Fatura her ay biraz daha yüksek geliyor
- Kaç kişinin gerçekten kullandığı bilinmiyor
- Devre dışı hesapların lisansı hâlâ duruyor
- Yeni kullanıcı için lisans satın alınıyor ama boşta lisans var
Güvenlik & Entra ID Genel
Saldırgan parolayı değiştirmez; sessiz bir yönlendirme kuralı bırakır. İlk bakılacak yer orası.
Belirtiler - Kullanıcı gönderdiğini hatırlamadığı postalar olduğunu söylüyor
- Muhasebeye sahte fatura yönlendirme girişimi
- Gelen kutusunda beklenen posta görünmüyor
- Alışılmadık konumdan oturum açma uyarısı
Microsoft 365 Genel
Bir kez oluşturulan "herkese açık bağlantı" süresiz yaşar. Envanter çıkarmadan kapatmak da riskli.
Belirtiler - Dış paylaşım politikası hiç gözden geçirilmemiş
- Eski proje siteleri hâlâ paylaşıma açık
- Anonim bağlantıların süresi yok
- Denetimde paylaşım envanteri isteniyor
Güvenlik & Entra ID Genel
En tehlikeli hesap, hiçbir ilkenin kapsamadığı hesaptır. İstisnalar zamanla birikir ve unutulur.
Belirtiler - MFA zorunlu deniyor ama bazı hesaplar sorulmadan giriyor
- İstisna listesi ne zaman ve neden eklendiği bilinmiyor
- Rapor kipindeki ilkeler aylardır öyle
- Denetimde kapsam kanıtı isteniyor
Güvenlik & Entra ID Windows
Bir kez verilen hak geri alınmaz. Envanter çıkarmadan temizlik yapmak da işi durdurur.
Belirtiler - Kullanıcılar kendi makinelerine program kurabiliyor
- Eski destek personeli hâlâ yönetici görünüyor
- Denetimde ayrıcalıklı hesap listesi isteniyor
- Fidye yazılımı riski değerlendirmesi yapılıyor
Web Sunucu Genel
Tarayıcılar eksik ara sertifikayı kendileri tamamlar; sunucular ve mobil istemciler tamamlamaz.
Belirtiler - Tarayıcıda kilit görünüyor ama API çağrısı sertifika hatası veriyor
- Mobil uygulama bağlanmıyor
- curl "unable to get local issuer certificate" diyor
- Bazı istemcilerde çalışıyor bazılarında çalışmıyor
Gözlemlenebilirlik Genel
Alarm yorgunluğu ölçülebilir: en çok çalan üç kural genelde bildirimlerin yarısını üretir.
Belirtiler - Bildirim kanalı sürekli akıyor
- Gerçek olay uyarı yığınının içinde kayboldu
- Ekip alarmları sessize aldı
- Aynı alarm her gece aynı saatte çalıyor
Gözlemlenebilirlik Windows
Hacmi genelde tek bir gürültücü bileşen üretir. Kaynak bazında saymadan filtre yazmak körlemesine olur.
Belirtiler - Günlük toplama faturası her ay artıyor
- Saklama süresi maliyet yüzünden kısaltıldı
- Aynı olay saniyede defalarca yazılıyor
- Disk günlük dosyalarıyla doluyor
Altyapı Otomasyonu Genel
Sürükleme sessizdir. Bir sonraki apply ya değişikliği geri alır ya da beklenmedik bir yıkım üretir.
Belirtiler - Plan beklenmedik değişiklikler gösteriyor
- Konsoldan yapılan ayar bir süre sonra kaybolmuş
- apply çalıştırmaya kimse cesaret edemiyor
- Durum dosyası ile gerçek ortam farklı
Altyapı Otomasyonu Linux
Sebep genelde görev değil envanterdir: erişilemeyen makine, yanlış grup, eksik değişken.
Belirtiler - Playbook bazı makinelerde UNREACHABLE veriyor
- Aynı görev bir makinede çalışıp diğerinde çalışmıyor
- Grup değişkeni beklenen değeri taşımıyor
- Çalıştırma yarım kalıyor, ortam tutarsız
Depolama Windows
Kapasite planı doluluk yüzdesiyle değil büyüme hızıyla yapılır. İki ölçüm yeter.
Belirtiler - Disk aniden doluyor, uyarı geç geliyor
- Kapasite talebi gerekçelendirilemiyor
- Büyüme hızı ölçülmüyor
- Her seferinde acil temizlik yapılıyor
Depolama Windows
Geçici alınan anlık görüntü kalıcı olur. Uzun zincir hem yer yiyor hem birleştirmede uzun kesinti üretiyor.
Belirtiler - Sanallaştırma deposunda yer azalıyor
- Sanal makine beklenenden yavaş
- Bakım penceresinde alınan anlık görüntü hâlâ duruyor
- Anlık görüntü silinince uzun bir birleştirme başlıyor
Depolama Windows
Arşiv kararı toplam boyutla değil erişim yaşıyla verilir. Son erişim tarihi kapalıysa ölçüm yanıltır.
Belirtiler - Paylaşım büyüdü ama neyin gerekli olduğu bilinmiyor
- Kullanıcılar "hepsi lazım" diyor
- Arşiv projesi veri yok diye başlamıyor
- Yedek penceresi uzuyor
Windows Server Windows
Yeniden başlatılmamış bir güncelleme yüklü sayılır, çalışmaz. Raporlar yeşil, sistem açık kalır.
Belirtiler - Yama raporu yeşil ama zafiyet taraması hâlâ açık diyor
- Sunucular aylardır yeniden başlatılmamış
- Güncelleme geçmişi "beklemede" gösteriyor
- Aynı yama tekrar tekrar yükleniyor
Ağ Windows
Ad çözümleme, yönlendirme, güvenlik duvarı, TLS, vekil — sırayla elenmeden tahmin yürütülür.
Belirtiler - Bazı makinelerden bağlanılıyor bazılarından bağlanılmıyor
- Ping çalışıyor ama uygulama açılmıyor
- Sertifika hatası alınıyor
- VPN üzerinden farklı davranıyor
Yedekleme & kurtarma Windows
Yedeğin çalıştığı ancak geri dönülerek bilinir. Tatbikat kanıtı olmayan strateji varsayımdır.
Belirtiler - Yedek raporları yeşil ama geri dönüş denenmedi
- RTO ve RPO tahmini, ölçülmüş değil
- Denetimde tatbikat kanıtı isteniyor
- Kimse geri dönüş adımlarını bilmiyor
Windows Server Windows
Envanter olmadan yenileme bütçesi de risk değerlendirmesi de tahminden ibaret kalır.
Belirtiler - Sunucu sayısı kimsenin elinde net değil
- Destek dışı işletim sistemi olduğu söyleniyor ama hangileri belli değil
- Yenileme bütçesi gerekçelendirilemiyor
- Denetimde varlık envanteri isteniyor
Linux Sunucu Linux
sudo kayıtları, SSH anahtarları ve docker grubu birlikte okunmadan erişim envanteri çıkmaz.
Belirtiler - Sunucuya kimlerin eriştiği bilinmiyor
- Ayrılan çalışanın SSH anahtarı hâlâ duruyor olabilir
- NOPASSWD kuralları ne zaman eklendi belli değil
- Denetimde erişim listesi isteniyor