Disk seçerken tartışma genelde kapasite ve fiyat üzerinden yürür. Oysa performansı ve dayanıklılığı belirleyen asıl karar, diskin sisteme hangi arayüzden bağlandığıdır.
Üç arayüz, üç tasarım
SATA, masaüstü dünyasından gelir ve tek bir komut kuyruğu kullanır. Basittir, ucuzdur ve yaygındır. Tasarımı, dönen disklerin çok daha yavaş olduğu bir döneme aittir.
SAS, sunucu ve depolama sistemleri için tasarlandı. SATA’ya göre daha derin kuyruklar, daha iyi hata bildirimi ve — en önemlisi — çift yol desteği sunar.
NVMe, doğrudan sistem veri yoluna bağlanır. Aradaki depolama denetleyicisi katmanını tümüyle atlar ve çok sayıda paralel kuyruk kullanır.
Kuyruk farkı neden önemli
Mekanik disklerde kuyruk derinliği pek işe yaramazdı: kafanın fiziksel hareketi zaten sınırdı.
SSD’lerde durum tersine döndü. Aynı anda çok sayıda işlem yürütebilirler; darboğaz artık diskte değil, ona komut ulaştıran katmandadır.
NVMe’nin kazancı buradan gelir: tek bir kuyruk yerine çok sayıda derin kuyruk kullanır ve her işlemci çekirdeği kendi kuyruğuyla çalışabilir.
Pratik sonuç şudur: tek bir büyük dosya kopyalarken fark ölçülü kalır. Çok sayıda eşzamanlı küçük işlem olduğunda — veritabanı, sanallaştırma konağı, günlük toplama — fark belirgin biçimde açılır.
Bu ayrımın ölçüm tarafı IOPS nedir yazısında.
Çift yol: SAS’ın hâlâ var olma nedeni
NVMe daha hızlıyken SAS’ın kurumsal depolamada sürmesinin nedeni performans değildir.
SAS diskler iki ayrı denetleyiciye aynı anda bağlanabilir. Bir denetleyici arızalandığında disklere erişim kesilmez.
Bu, iki denetleyicili depolama sistemlerinin temelidir ve yüksek erişilebilirlik gerektiren kurulumlarda belirleyicidir. Yedeklilik kararının çerçevesi yüksek erişilebilirlik mi felaket kurtarma mı yazısında.
Ayrıca SAS denetleyicileri, çok sayıda diski tek bir sistemde toplamakta olgun ve öngörülebilirdir; büyük disk raflarının standardı olmasının nedeni budur.
Karıştırmanın bedeli
Bir SAS denetleyicisine SATA disk takılabilir; tersi mümkün değildir. Bu esneklik, sık yapılan bir hataya kapı açar.
Aynı RAID grubunda SATA ve SAS diskleri karıştırmak, tüm grubu en yavaş diskin hızına indirir. Ayrıca SATA diskler çift yol desteklemediği için, o grubun yedekliliği de kaybolur.
Aynı kural kapasite ve hız için de geçerlidir: karışık disklerden oluşan bir grup, en zayıf üyesine göre davranır. RAID seviyelerinin davranışı RAID seviyeleri yazısında.
Form faktörleri ve kablolama
Fiziksel taraf, satın almada sürpriz üreten kalemdir.
NVMe diskler farklı biçimlerde gelir: doğrudan anakarta takılan kart biçiminde ya da öndeki disk yuvalarına takılan, dışarıdan SAS diske benzeyen biçimde.
İkincisi kritiktir çünkü yuvanın NVMe desteklemesi gerekir. Aynı görünen bir yuva, yalnızca SAS ve SATA’ya bağlı olabilir.
Bu yüzden sunucu yapılandırırken kaç yuvanın NVMe’ye bağlı olduğu açıkça sorulmalıdır. Sonradan yükseltme genelde ek bir kart ve kablo seti gerektirir.
Yeni sunucu alırken sorulacak soruların tamamı yeni sunucu kurmadan önce cevaplanması gereken sekiz soru yazısında.
Yazılım katmanı da değişir
NVMe’ye geçiş yalnızca donanım değişikliği değildir.
Klasik donanım RAID denetleyicileri, NVMe disklerle çoğu zaman kullanılmaz. Yedeklilik, işletim sistemi ya da depolama yazılımı katmanında kurulur.
Bunun bir yan etkisi vardır ve atlanır: donanım RAID denetleyicilerinin sunduğu pil destekli yazma önbelleği ortadan kalkar. Ani güç kesintisinde veri bütünlüğünü koruyan mekanizma artık diskin kendi güç kaybı korumasıdır — ve bu özellik yalnızca kurumsal sınıf disklerde bulunur.
Tüketici sınıfı bir NVMe diski sunucuda kullanmanın en büyük riski budur; hız değil, ani kesintide veri bütünlüğüdür.
Dayanıklılık tarafındaki ölçütler SSD sağlığı yazısında.
Satın alma ölçütü
Karar üç soruyla verilir.
İş yükü ne? Çok sayıda eşzamanlı küçük işlem varsa NVMe; sıralı büyük aktarım ağırlıklıysa fark küçülür.
Yedeklilik nerede kurulacak? Çift denetleyicili depolama gerekiyorsa SAS hâlâ doğru yanıttır.
Kurumsal sınıf mı? Güç kaybı koruması ve iş yüküne uygun dayanıklılık — arayüzden bağımsız olarak sorulması gereken soru budur.
Kısaca
SATA basit ve ucuzdur, SAS yedekli erişim sunar, NVMe ise aradaki katmanı kaldırarak eşzamanlı iş yüklerinde açık ara öndedir.
Seçimi hız değil iş yükü ve yedeklilik modeli belirlemelidir. Ve NVMe’ye geçerken güç kaybı korumasını sorun — donanım RAID önbelleği ortadan kalktığında bu görevi diskin kendisi üstlenir.