İçeriğe geç
Yeni yazı çıkınca e-posta · 4.812 abone 87 rehber · 52 ipucu · 8 komut RSS GitHub LinkedIn İletişim
Ara Bültene katıl
Bültene katıl 4.812 abone · yeni yazı çıkınca e-posta
ITSM

Problem yönetimi: kök neden analizi ne zaman yapılır

Her olaya kök neden aramak ekibi tüketir. Hangi olayların probleme dönüştürüleceğini seçmenin kriterleri.

Mustafa Çelik 17 Mart 2026 · 9 dk okuma

Olay yönetimi hizmeti geri getirir; problem yönetimi tekrar bozulmasını engeller. İkisini aynı kişilerin aynı gün yapması, ikincisinin hiç yapılmaması demektir.

Hangi olay probleme dönüşür?

Hepsi değil. Üç tetikleyici yeterlidir:

  1. Tekrar — aynı belirti bir ayda üçten fazla görüldü.
  2. Ciddiyet — P1 yaşandı. Her P1 bir problem kaydı doğurmalı, istisnasız.
  3. Bilinmezlik — olay geçici çözümle kapandı ama neden olduğu anlaşılmadı.

Üçüncüsü en çok atlanandır ve en değerlisidir: “sunucuyu yeniden başlattık, düzeldi” ile kapanan her kayıt bir problem adayıdır.

Analiz ne kadar derin olmalı

“Beş neden” tekniği çoğu vaka için yeterlidir ve yarım saat sürer. Daha ağır yöntemlere (ishikawa, hata ağacı) yalnızca tekrarlayan ve pahalı problemlerde geçin.

Beş neden uygularken tek kural: cevap “insan hatası” ise durmayın. İnsan hatası bir sebep değil, bir belirtidir. Neden o hata mümkündü? Neden fark edilmedi? Neden geri alınamadı?

Bilinen hata kaydı

Kök neden bulundu ama kalıcı çözüm hemen uygulanamıyorsa bilinen hata (known error) olarak kaydedin: belirti, geçici çözüm, kalıcı çözüm planı. Servis masası aynı olayı bir daha gördüğünde araştırmaya sıfırdan başlamaz.

Bu kayıt, problem yönetiminin günlük operasyona en somut katkısıdır — kalıcı çözüm aylar sonra gelse bile fayda ilk günden başlar.

Ölçüm

İki sayı: tekrarlayan olay oranı (aynı belirtiyle açılan kayıtların toplam içindeki payı) ve bilinen hata kaydına bağlanan olay sayısı. Birincisi düşmeli, ikincisi yükselmeli. İkincisi hiç artmıyorsa problem kayıtları yazılıyor ama servis masası tarafından kullanılmıyordur — bu, en yaygın sessiz başarısızlıktır.

Mustafa Çelik

Kıdemli Sistem Yöneticisi, Ankara. 12 yıldır Windows Server, Active Directory ve ağ altyapısıyla uğraşıyor; öğrendiklerini bu blogda üretim ortamında denenmiş rehberlere çeviriyor.

Hakkımda

Bu rehber işinize yaradıysa, sonrakini kaçırmayın.

Yeni yazı yayınlandığında tek e-posta. Takvim yok, dilediğiniz an çıkabilirsiniz.

Bülten sağlayıcısı henüz bağlanmadı. Bağlanana kadar e-posta ile yazabilirsiniz ya da RSS akışını takip edebilirsiniz.