UPS, elektrik kesintisinde sistemleri çalıştırmaya devam etmek için değil — çoğu kurumda — düzgün kapanmak için vardır. Bu ayrımı baştan yapmak, hem doğru cihazı seçmeyi hem de gerçekçi bir beklenti kurmayı sağlar.
İki farklı amaç
Köprü kurmak. Kesinti anında jeneratör devreye girene kadar geçen kısa süreyi kapatmak. Gereken süre dakikalarla ölçülür.
Düzgün kapanmak. Jeneratör yoksa, akü bitmeden önce sistemleri veri kaybetmeden kapatmak. Gereken süre, kapanmanın ne kadar sürdüğüne bağlıdır.
İkisi farklı boyutlandırma ister. “Sunucular kesintide çalışmaya devam etsin” beklentisi ise üçüncü ve genelde karşılanamayan bir istektir: uzun süreli çalışma, akülerle değil jeneratörle sağlanır.
Süreklilik hedeflerinin nasıl belirleneceği RPO ve RTO nedir yazısında.
Süre hesabı neden yanılır
UPS etiketlerindeki süre değerleri, belirli bir yük yüzdesine göre verilir. Gerçek süre, yükle doğrusal olmayan biçimde azalır.
Yükü ikiye katlamak, süreyi yarıya değil daha fazlasına düşürür. Bu yüzden “yarı yükte iki kat süre” varsayımı yanlış sonuç verir.
İkinci yanılma kaynağı, hesaba katılmayan yüklerdir. Sunucular listelenir; ağ anahtarları, depolama üniteleri, güvenlik duvarı ve klima unutulur.
Ağ ekipmanı UPS’te değilse sunucular ayakta kalır ama kimse erişemez. Bu, planlamanın en sık yapılan hatasıdır.
Akü: asıl bakım kalemi
UPS’in kendisi uzun ömürlüdür; aküleri değildir. Tipik akü ömrü üç ile beş yıl arasındadır ve sıcaklık bu süreyi belirgin biçimde kısaltır.
Sorun şudur: yıpranmış bir akü, test edilmediği sürece sağlıklı görünür. Panel yeşil yanar, cihaz uyarı vermez — ta ki gerçek bir kesinti gelene kadar. O anda süre, beklenenin çok altında çıkar.
Bu yüzden yılda en az bir kez yük testi yapılmalıdır: sistem gerçekten aküye alınır ve ne kadar dayandığı ölçülür.
Test edilmemiş bir UPS, test edilmemiş bir yedek gibidir — bir varsayımdır. Aynı disiplinin yedekleme tarafındaki karşılığı yedekleme raporunu okumak yazısında.
Düzgün kapanma otomatikleştirilmeli
UPS’in sağladığı süre, ancak sistemler o süre içinde kapanabiliyorsa değerlidir. Elle kapatma buna yetişmez — özellikle kesinti mesai dışında olduğunda.
Kurulum üç parçadan oluşur.
İletişim. UPS, kapanma kararını verecek bir sisteme durum bilgisi göndermelidir; ağ üzerinden ya da doğrudan bağlantıyla.
Sıra. Kapanma sırası tanımlanmalıdır: önce uygulama sunucuları, sonra veritabanları, en son depolama ve sanallaştırma konakları. Ters sırada kapanma, veri bozulmasına yol açar.
Eşik. Kapanmanın hangi anda başlayacağı. Akünün son yüzde onunda başlamak geç kalmaktır; kapanmanın toplam süresi hesaplanıp ona göre pay bırakılmalıdır.
Sanallaştırılmış ortamlarda sıra daha da kritiktir; küme davranışının nasıl kurulduğu küme quorum ve tanık yazısında.
Geri açılma da planlanmalıdır: elektrik geldiğinde sistemlerin hangi sırayla açılacağı tanımlı değilse, bağımlılıklar yanlış sırada başlar.
Çift güç kaynağı tek fişe takılırsa
Yedekli güç kaynağı olan sunucularda sık yapılan ve tüm yedekliliği anlamsız kılan bir hata vardır.
Her iki kablo aynı prize, aynı dağıtım ünitesine ya da aynı UPS’e takılırsa yedeklilik yalnızca güç kaynağı arızasına karşı çalışır. Devre, sigorta ya da UPS düzeyindeki bir sorunda sunucu yine kapanır.
Doğru kurulum, iki kaynağı farklı besleme yollarına bağlamaktır: farklı dağıtım üniteleri, mümkünse farklı devreler ve farklı UPS’ler.
Bu, kablolama sırasında beş dakikalık bir karardır; sonradan düzeltmek ise sunucuyu kapatmayı gerektirir.
Tek nokta arıza mantığının genel çerçevesi yüksek erişilebilirlik mi felaket kurtarma mı yazısında.
İzlenecek değerler
UPS’ler zengin telemetri sunar ve çoğu ortamda hiç toplanmaz. Dört değer izlenmelidir.
Yük yüzdesi — zamanla artar ve fark edilmez; yeni bir sunucu eklendiğinde süre kısalır.
Akü sağlığı ve son test tarihi.
Giriş voltajı dalgalanmaları — sık dalgalanma, aküyü hızla yıpratır ve şebeke tarafında bir sorun işareti olabilir.
Sıcaklık — akü ömrünü doğrudan belirler; ayrıca ayrı bir arıza kaynağıdır. Ayrıntısı ısınma ve kısılma yazısında.
Küçük ofiste ölçü
Sunucu odası olmayan bir ofiste bile birkaç cihaz kesintisiz beslemeyi hak eder: ağ anahtarı, yönlendirici, güvenlik duvarı ve varsa yerel sunucu ya da depolama.
Bunların toplam tüketimi genelde düşüktür; küçük bir UPS uzun süre taşır. Kazanç da orantısız biçimde büyüktür — kısa kesintilerde internet ve dosya erişimi hiç kopmaz.
Buna karşılık kullanıcı bilgisayarlarını UPS’e almak nadiren ekonomiktir. Dizüstülerin kendi pili zaten bu işi yapar; masaüstülerde ise kayıp, kaydedilmemiş belgeyle sınırlıdır.
Kısaca
Çoğu kurumda UPS’in işi çalışmaya devam etmek değil, düzgün kapanmayı mümkün kılmaktır; boyutlandırma bu hedefe göre yapılır.
Ağ ekipmanını hesaba katmayı ve yılda bir yük testi yapmayı atlamayın. Ve çift güç kaynaklı sunucuların iki kablosunu farklı besleme yollarına bağlayın — aynı yere takılan iki kablo, yedeklilik değil süstür.