İçeriğe geç
Yeni yazı çıkınca e-posta · 4.812 abone 115 rehber · 78 ipucu · 8 komut RSS GitHub LinkedIn İletişim
Ara Bültene katıl
Bültene katıl 4.812 abone · yeni yazı çıkınca e-posta
Sanallaştırma

Küme quorum ve tanık: iki düğümlü kümenin gerçek riski

İki düğümlü bir küme, tanık olmadan yedeklilik sağlamaz. Quorum mantığı ve doğru tanık seçimi.

Mustafa Çelik 24 Nisan 2026 · 11 dk okuma

İki düğümlü bir küme kurup “artık yedekliyiz” demek yaygın bir yanılgıdır. Tanık yapılandırılmamışsa, o küme tek düğüm kaybında tamamen durur — yani yedeklilik yoktur.

Sebep quorum mantığındadır ve anlaşıldığında basittir.

Quorum neden var

Küme düğümleri birbirini kaybettiğinde iki ihtimal vardır: diğer düğüm gerçekten çöktü ya da yalnızca aradaki ağ koptu.

İkinci durumda her iki düğüm de “ben ayaktayım, diğeri öldü” düşünüp aynı iş yükünü çalıştırmaya kalkarsa, aynı diske iki taraftan yazılır ve veri bozulur. Buna split-brain denir ve kümenin önlemesi gereken asıl felaket budur.

Quorum, bu durumu önleyen oylama mekanizmasıdır: çoğunluğu elinde tutan taraf çalışmaya devam eder, diğeri kendini kapatır.

İki düğümde çoğunluk olmaz

İki düğümlü kümede her düğüm bir oy taşır. Bağlantı koptuğunda her taraf 1 oya sahiptir — çoğunluk yoktur. Sonuç: her iki düğüm de kendini kapatır ve küme tamamen durur.

Tanık, üçüncü bir oy ekleyerek bunu çözer. Bağlantı koptuğunda tanığa ulaşabilen taraf 2 oyla çoğunluğu sağlar ve çalışmaya devam eder.

Bu yüzden çift sayıda düğümü olan her kümede tanık zorunludur.

Tanık türleri

Dosya paylaşımı tanığı. Üçüncü bir sunucudaki bir paylaşım. Kurması kolaydır ve en yaygın seçimdir.

Bulut tanığı. Bulut depolama hesabı kullanır. İki ayrı lokasyondaki düğümler için idealdir çünkü tanık her iki lokasyondan da bağımsızdır.

Disk tanığı. Paylaşımlı depolamada küçük bir birim. Klasik yöntemdir; paylaşımlı depolama zaten varsa uygundur.

# bulut tanığı
Set-ClusterQuorum -CloudWitness -AccountName 'sirketkume' -AccessKey '<anahtar>'

# dosya paylaşımı tanığı
Set-ClusterQuorum -FileShareWitness '\\tanik01\KumeTanik'

Tanığın yeri kritiktir

En sık yapılan hata, tanığı küme düğümlerinden birinin üzerine ya da aynı arıza alanına koymaktır.

Tanık, küme düğümlerinden bağımsız olmalıdır. Aynı ana makinede çalışan bir sanal sunucudaki paylaşım, o ana makine çökerse hem düğümü hem tanığı birlikte götürür.

İki lokasyona yayılmış kümelerde tanık üçüncü bir lokasyonda ya da bulutta olmalıdır. Lokasyonlardan birine koyarsanız, diğer lokasyon o bağlantıyı kaybettiğinde çalışamaz — yani coğrafi yedekliliğin amacı boşa çıkar.

Dinamik quorum

Modern Windows Server sürümlerinde dinamik quorum varsayılan olarak açıktır: düğümler kaybedildikçe oy hakları yeniden hesaplanır ve küme daha fazla kayba dayanabilir.

Bu iyi bir özelliktir ama tanık ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Kapatmak için bir gerekçeniz yoksa açık bırakın:

Get-Cluster | Select-Object Name, DynamicQuorum, WitnessDynamicWeight
(Get-ClusterNode).NodeWeight

Küme durumunu izleyin

Tanığın çalıştığını varsaymayın; izleyin.

Get-ClusterQuorum | Select-Object Cluster, QuorumResource, QuorumType
Get-ClusterResource | Where-Object ResourceType -like '*Witness*' |
  Select-Object Name, State, OwnerGroup

Tanık kaynağı Online değilse quorum korumasız demektir ve bu, sessizce aylarca sürebilir. Bu kontrolü izleme sisteminize ekleyin.

Ağ tasarımı

Küme düğümleri arasındaki iletişim (heartbeat) kesilirse quorum devreye girer. Bu yüzden düğümler arası ağ, tek bir bağlantıya bağımlı olmamalıdır.

En az iki ayrı ağ yolu olsun ve tercihen farklı fiziksel anahtarlardan geçsin. Tek anahtar üzerinden giden bir küme, o anahtarın bakımında kesinti yaşar.

Ayrıca küme ağı için yeterli önceliği ayırın; yedekleme trafiğinin heartbeat’i geciktirmesi, gereksiz yük devretmelere yol açar.

Yamalarken dikkat

Küme düğümlerini aynı anda yamamak, quorum kaybına ve tüm kümenin durmasına yol açar. Küme farkında güncelleme (Cluster-Aware Updating) tam olarak bunun için vardır: düğümleri sırayla boşaltır, yamalar, geri alır.

Elle yapıyorsanız aynı sırayı izleyin ve her düğümden sonra küme sağlığını doğrulayın.

Doğrulama adımı

Kümeyi kurduktan sonra gerçek bir yük devretme testi yapın: bir düğümü planlı olarak kapatın ve iş yüklerinin diğerine geçtiğini doğrulayın.

Sonra ikinci testi yapın ve asıl önemlisi budur: düğümler arası ağı kesin (tanığa erişim açık kalsın). Bir taraf çalışmaya devam etmeli, diğeri kendini kapatmalı.

İkinci test yapılmadan tanık yapılandırmasının doğru olduğunu bilemezsiniz — ve bunu gerçek bir ağ arızasında öğrenmek, kümenin var olma sebebini ortadan kaldırır.

Mustafa Çelik

Kıdemli Sistem Yöneticisi, Ankara. 12 yıldır Windows Server, Active Directory ve ağ altyapısıyla uğraşıyor; öğrendiklerini bu blogda üretim ortamında denenmiş rehberlere çeviriyor.

Hakkımda

Bu rehber işinize yaradıysa, sonrakini kaçırmayın.

Yeni yazı yayınlandığında tek e-posta. Takvim yok, dilediğiniz an çıkabilirsiniz.

Bülten sağlayıcısı henüz bağlanmadı. Bağlanana kadar e-posta ile yazabilirsiniz ya da RSS akışını takip edebilirsiniz.